Μουσειοπαιδαγωγικά Αντικείμενα

Διαδραστικά Μουσειοπαιδαγωγικά Αντικείμενα για την ερμηνεία των έργων “Σινιάλα” 1974, του καλλιτέχνη Τάκι της συλλογής του MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Περιγραφή

Για την προσέγγιση των έργων του καλλιτέχνη Τάκι της συλλογής του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, δημιουργήσαμε μια σειρά από διαδραστικά μουσείοπαιδαγωγικά αντικείμενα, που εισάγει τον/την επισκέπτη/τρια σε βασικές έννοιες του έργου του καλλιτέχνη, όπως και σε βασικές αρχές της εικαστικής σύνθεσης.

Η σειρά των μουσειοπαιδαγωγικών αντικειμένων αποτελείται αρχικά, από ένα απτικό βοήθημα για το έργο “Σινιάλα” του καλλιτέχνη Τάκι, το οποίο έχει δημιουργηθεί με χύτευση σε μέταλλο σε καλούπι που αποτελεί προϊόν τρισδιάστατης εκτύπωσης. Στην μπροστινή και την πλαϊνή δεξιά πλευρά του κουτιού, υπάρχουν δύο τριγωνικοί πίνακες αλληλεπίδρασης, που αποτελούνται από μικρές μεταλλικές ψηφίδες βυθισμένες μέσα στην ξύλινη επιφάνεια του κουτιού. Ο μπροστινός πίνακας έχει δημιουργηθεί, ώστε ο χρήστης να σχεδιάζει με το δεξί χέρι, ενώ ο πίνακας που βρίσκεται στη δεξιά πλευρά έχει σχεδιαστεί για να σχεδιάζουν οι χρήστες με το αριστερό χέρι. Και στους δύο πίνακες με τις μεταλλικές ψηφίδες οι επισκέπτες καλούνται να σχηματίσουν σχέδια χρησιμοποιώντας, αντί μολυβιού, ένα ραβδοειδή μαγνήτη. Ο μαγνήτης έλκει τις μεταλλικές ψηφίδες, οι οποίες αντιδρώντας στη μαγνητική έλξη, εξέρχονται από την επιφάνεια του πίνακα και γίνονται αντιληπτές με την αφή. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύνολο μεταλλικών “στιγμών/κουκίδων”, οι οποίες παραπέμπουν και στις στιγμές της γραφής μπράιγ, που σχηματίζουν γραμμές και φόρμες, ως αποτέλεσμα της μαγνητικής έλξης. Με αυτό τον τρόπο έρχεται κανείς σε επαφή με ένα από τα βασικά στοιχεία της έρευνας του καλλιτέχνη, δηλαδή, την ένταξη των αόρατων δυνάμεων του μαγνητισμού στο έργο τέχνης.

Τη σειρά των αντικειμένων συμπληρώνει ένα πλαίσιο αλληλεπίδρασης στο άνω μέρος της επιφάνειας του κουτιού, το οποίο συνοψίζει βασικά στοιχεία από το καλλιτεχνικό έργο του καλλιτέχνη Τάκι σε συνδυασμό με τα βασικά στοιχεία της εικαστικής σύνθεσης:
Ο άνω πίνακας χωρίζεται σε δύο τρίγωνα. Το δεξί τρίγωνο περιλαμβάνει βασικά γεωμετρικά σχήματα, κύβους, τρίγωνα, σφαίρες και εξάγωνα σε πλήρη, συμπαγή μορφή αλλά και σε περίγραμμα, τα οποία έχουν δημιουργηθεί με την τεχνολογία της τρισδιάστατης εκτύπωσης σε πλαστικό.
Πέρα από τα γεωμετρικά σχήματα, ο πίνακας περιλαμβάνει διαφορετικά είδη γραμμών, κυματοειδείς, γωνιώδεις, ευθείες, καμπύλες εκτυπωμένες τρισδιάστατα, καθώς και τα βασικά χρώματα του φάσματος της ίριδας, τα οποία έχουν αποδοθεί ως κυματισμοί που αντιστοιχούν στο μήκος κύματος του κάθε χρώματος. Με τον τρόπο αυτό ο κυματισμός του κόκκινου χρώματος είναι πιο αραιός, καθώς το μήκος κύματός του είναι πιο πλατύ, ενώ ο κυματισμός του μωβ που βρίσκεται στην άλλη άκρη του φάσματος αποδίδεται πιο πυκνός. Η ερμηνεία των χρωμάτων, που αποδίδεται απτικά ως αναπαράσταση του μήκους κύματος του κάθε χρώματος, αποτελεί προϊόν επιστημονικής έρευνας και μελέτης, της Κατερίνας Μπακαλιού, η οποία σχεδίασε τα διαδραστικά μουσειοπαιδαγωγικά αντικείμενα, σε μια προσπάθεια να μεταφράσει απτικά τις γραμμές και τα γεωμετρικά σχήματα. Η έρευνα επεκτείνεται και στην “απτικο-ακουστική” (ήχος + αφή) μεταγραφή των χρωμάτων, που βασίζεται σε δεδομένα της φυσικής ενώ παράλληλα αντλεί από τη χρωματική θεωρία του Wassili Kandinsky, που διατυπώθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο Wassili Kandinsky στο βιβλίο του “Για το πνευματικό στην Τέχνη”, διατυπώνει τις απόψεις του για τη θεωρία των χρωμάτων, αντιστοιχώντας ποιότητες των γεωμετρικών σχημάτων με ποιότητες των βασικών χρωμάτων, όπως για παράδειγμα το κόκκινο με το τετράγωνο, το κίτρινο με το τρίγωνο, το μπλε με τον κύκλο. Στον αριστερό πίνακα της επιφάνειας του κουτιού, ο/η επισκέπτης/τρια μπορεί να ψηλαφίσει τις γραμμές και τα γεωμετρικά σχήματα και να εντοπίσει ομοιότητες και διαφορές μεταξύ τους.

Το καινοτόμο στοιχείο ωστόσο, που εισάγει η Κατερίνα Μπακαλιού σε αυτό το σύνολο αντικειμένων, είναι η απτικοποίηση και η μετατροπή σε ηχητικά μοτίβα του μήκους κύματος των χρωμάτων της ίριδας, δηλαδή, προτείνει μια μεταγραφή σε ήχο, της τονικότητας των επτά βασικών χρωμάτων. Η δημιουργία των ηχητικών τόνων του κάθε χρώματος, προέκυψε από τη μεταγραφή των “δεδομένων” του μήκους κύματος του κάθε χρώματος και τη μετατροπή του σε διακριτούς ήχους. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας ηχητικής κλίμακας χρωμάτων, μιας τονικής κλίμακας που μεταφράζει ηχητικά επτά διαφορετικά χρώματα: Κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, κυανό, ίντιγκο και μωβ.

Τα διαφορετικά χρώματα, παρουσιάζονται απτικά, ως ανάγλυφοι κυματισμοί οι οποίοι ενεργοποιούνται από το άγγιγμα, παράγοντας τον ήχο του κάθε χρώματος. Οι κυματισμοί του κάθε χρώματος, αποτυπώνονται αντίστοιχα στην επιφάνεια επιλεγμένων γεωμετρικών σχημάτων.

Όλα τα παραπάνω αντικείμενα, χρώματα σε κυματομορφή, σχήματα συμπαγή και περιγεγραμμένα και είδη γραμμών, διαθέτουν μια εξοχή στην κατώτερη πλευρά τους, ώστε ο/η χρήστης να τα “ξεκουμπώσει” από το ταμπλώ και να τα κουμπώσει στην κορυφή μεταλλικών ράβδων και ψηφίδων, που βρίσκονται στην αριστερή πλευρά του πίνακα αλληλεπίδρασης.
Η δυνατότητα αυτή, απαντάει στους πειραματισμούς του καλλιτέχνη Τάκι και είναι μια άμεση αναφορά στη λογική της σύνθεσης της σειράς των “Σινιάλων” του καλλιτέχνη Τακι. Στη σειρά “Σινιάλων” ο καλλιτέχνης, τοποθετούσε στη άνω άκρη μεταλλικών ράβδων, λεπτής διατομής και μεγάλου ύψους, μεταλλικά γεωμετρικά στοιχεία, το βάρος των οποίων προκαλούσε την ταλάντωση των ράβδων. Σε άλλες μεταγενέστερες εκδοχές των “Σινιάλων” ο καλλιτέχνης Τάκις, τοποθετούσε στοιχεία που παρήγαν φως σε χρωματισμούς του κόκκινου, κίτρινου, πράσινου και μπλε. Κατά την πρακτική αυτή, σε αυτόν τον πίνακα αλληλεπίδρασης, ο χρήστης καλείται να ξεκουμπώσει τα γεωμετρικά στοιχεία που φέρουν κυματισμούς χρωμάτων ή γραμμές, στις απολήξεις των ράβδων του ταμπλώ και να δημιουργήσει το δικό του δάσος από “Σινιάλα”.

Η Κατερίνα Μπακαλιού σε αυτή την εφαρμογή, που σχεδίασε ειδικά για το Mind’s Eye και αποτελεί προϊόν επιστημονικής έρευνας, εισάγει βασικές έννοιες της φυσικής που αξιοποίησε ο καλλιτέχνης Τάκις στην τέχνη, όπως ο μαγνητισμός, η ταλάντωση, η έλξη και η απώθηση σε συνδυασμό με βασικά στοιχεία της εικαστικής σύνθεσης, όπως οι γραμμές, οι φόρμες και τα χρώματα.

Διαδραστικά Μουσειοπαιδαγωγικά Αντικείμενα για την ερμηνεία του έργου Σινιάλα του καλλιτέχνη Τάκι, της συλλογής του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Τα αντικείμενα έχουν τοποθετηθεί σε ένα ξύλινο λευκό κουτί και περιλαμβάνουν ένα αντίγραφο του έργου τέχνης σε μικρότερη κλίμακα, έναμαγνητικό πίνακα αλληλεπίδρασης και στοιχεία που παρουσιάζουν τα βασικά γεωμετρικά σχήματα, είδη γραμμών και μια ηχητική ερμηνεία των βασικών χρωμάτων.
Διαδραστικά Μουσειοπαιδαγωγικά Αντικείμενα για την ερμηνεία του έργου Σινιάλα του καλλιτέχνη Τάκι, της συλλογής του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Τα αντικείμενα έχουν τοποθετηθεί σε ένα ξύλινο λευκό κουτί και περιλαμβάνουν ένα αντίγραφο του έργου τέχνης σε μικρότερη κλίμακα, έναμαγνητικό πίνακα αλληλεπίδρασης και στοιχεία που παρουσιάζουν τα βασικά γεωμετρικά σχήματα, είδη γραμμών και μια ηχητική ερμηνεία των βασικών χρωμάτων.
Διαδραστικά Μουσειοπαιδαγωγικά Αντικείμενα για την ερμηνεία του έργου Σινιάλα του καλλιτέχνη Τάκι, της συλλογής του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Τα αντικείμενα έχουν τοποθετηθεί σε ένα ξύλινο λευκό κουτί και περιλαμβάνουν ένα αντίγραφο του έργου τέχνης σε μικρότερη κλίμακα, έναμαγνητικό πίνακα αλληλεπίδρασης και στοιχεία που παρουσιάζουν τα βασικά γεωμετρικά σχήματα, είδη γραμμών και μια ηχητική ερμηνεία των βασικών χρωμάτων. Στην εικόνα εμφανίζεται ο πίνακας αλληλεπίδρασης της άνω δεξιάς πλευράς. Ο πίνακας περιλαμβάνει γεωμετρικά σχήματα, διάφορα είδη γραμμών και τις κυματομορφές των βασικών χρωμάτων σε τρισδιάστατες εκτυπώσεις, ωστε οι χρήστες να μπορούν να τα αγγίξουν και να διακρίνουν ομοιότητες και διαφορές μεταξύ τους.
Διαδραστικά Μουσειοπαιδαγωγικά Αντικείμενα για την ερμηνεία του έργου Σινιάλα του καλλιτέχνη Τάκι, της συλλογής του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Τα αντικείμενα έχουν τοποθετηθεί σε ένα ξύλινο λευκό κουτί και περιλαμβάνουν ένα αντίγραφο του έργου τέχνης σε μικρότερη κλίμακα, έναμαγνητικό πίνακα αλληλεπίδρασης και στοιχεία που παρουσιάζουν τα βασικά γεωμετρικά σχήματα, είδη γραμμών και μια ηχητική ερμηνεία των βασικών χρωμάτων. Στην εικόνα εμφανίζεται ο μαγνητικός πίνακας που με ένα μαγνητικό μολύβι ο χρήστης μπορεί να σχεδιάσει έλκοντας μαγνητικά τις μεταλλικές ψηφίδες πάνω στον τριγωνικό πίνακα αλληλεπίδρασης που βρίσκεται στην μπροστινή και δεξιά πλαϊνή όψη του κουτιού.
Διαδραστικά Μουσειοπαιδαγωγικά Αντικείμενα για την ερμηνεία του έργου Σινιάλα του καλλιτέχνη Τάκι, της συλλογής του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Τα αντικείμενα έχουν τοποθετηθεί σε ένα ξύλινο λευκό κουτί και περιλαμβάνουν ένα αντίγραφο του έργου τέχνης σε μικρότερη κλίμακα, έναμαγνητικό πίνακα αλληλεπίδρασης και στοιχεία που παρουσιάζουν τα βασικά γεωμετρικά σχήματα, είδη γραμμών και μια ηχητική ερμηνεία των βασικών χρωμάτων.